Strona główna » Wspolpraca Szkol » Warszawa - Getto

Warszawa - Getto

 

Natan Rappaport, "Pochód śmierci"
projekt reliefu z pomnika Bohaterów Getta 1947

  • Getto – dla ludności żydowskiej utworzone przez władze niemieckie w Warszawie 2 października 1940 roku.
  • Zamknięte i odizolowane od reszty miasta 16 listopada 1940 roku.
  • Było największym gettem w Generalnym
  • Gubernatorstwie i całej okupowanej Europie.

 

Granice getta w listopadzie 1940 roku

Likwidacja getta

  • Akcja likwidacyjna getta rozpoczęła się 22 lipca 1942. W dzielnicy zamkniętej znajdowało się w tym czasie ok. 370 tys. Żydów.
  • Miejscem koncentracji Żydów był Umschlagplatz, znajdujący się przy ul. Stawki u zbiegu z Dziką, dokąd ludność była prowadzona w kilkugodzinnym, wyczerpującym marszu. Następnie trafili do Treblinki, gdzie zamordowano ok. 300 tys. mieszkańców getta w komorach gazowych.

Umschlagplatz dzisiaj

Reakcje Polaków

Przeciwko wywózkom Żydów z warszawskiego getta zaprotestowała polska organizacja katolicka
Front Odrodzenia Polski, będący kontynuacją przedwojennej Akcji Katolickiej. 11 sierpnia 1942 roku opublikowano konspiracyjnie protest zwany Protestem Zofii Kossak-Szczuckiej, w którym wyraziła swoją oraz polskich środowisk
katolickich dezaprobatę na łamanie praw człowieka.

Akcja styczniowa

  • Do kolejnej akcji wysiedleńczej doszło w dniach 18-21 stycznia 1943 roku na rozkaz Heinricha Himmlera, który 9 stycznia 1943 roku dokonał osobistej inspekcji terenów getta.
  • Akcja styczniowa wywołała pierwszy zbrojny opór w getcie, kiedy to grupa bojowców pod dowództwem Mordechaja Anielewicza wmieszała się w kolumnę Żydów prowadzonych na Umschlagplatz i na rogu ulic Zamenhofa i Niskiej zaatakowała niemieckich konwojentów.

Powstanie w getcie warszawskim

Rano 19 kwietnia 1943 r. oddziały niemieckie dowodzone przez szefa warszawskiej SS i policji płk. Ferdinanda von Sammen-Frankenegga wkro-czyły na teren getta z dwóch kierunków. Celem akcji było dokonanie ostatecznej likwidacji getta. Wybuchło powstanie. 8 maja 1943 r. w bunkrze przy ul. Miłej zginął dowódca powstania Mordechaj Anielewicz wraz z ok. 120 powstań-cami. Dla efektu propagandowego postanowiono zakończyć tłumienie
powstania wysadzeniem w powietrze Wielkiej Synagogi. Dokonał tego osobiście Jürgen Stroop 16 maja.

Żonkil stał się symbolem szacunku i pamięci dzięki Markowi Edelmanowi, który co roku, w rocznicę powstania składał pod pomnikiem Bohaterów Getta bukiet tych żółtych kwiatów. Akcja „Żonkile” ma na celu propagowanie tego
symbolu oraz szerzenie wiedzy na temat powstania w getcie warszawskim.

Zniszczenie getta

  • Po upadku powstania nastąpiła ostateczna eksterminacja mieszkańców getta i jego całkowite zniszczenie. Na terenie zniszczonego getta przeprowadzane były masowe egzekucje mieszkańców Warszawy. 
  • Od lata 1943 roku w okolicach ul. Gęsiej zaczął funkcjonować niemiecki obóz koncentracyjny, tzw. Konzentrationslager Warschau.

 

Najważniejsze upamiętnienia warszawskiego getta
 

Bunkier Anielewicza

Fragmenty murów getta

Pomnik Ewakuacji Bojowników Getta Warszawskiego

Pomniki granic getta

Pomnik Bohaterów Getta

Pomnik Umschlagplatz

Pomnik Wspólnego Męczeństwa Żydów Polaków

 

Trakt Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów

Wykonały:

  • Magdalena Pawłowska
  • Karolina Niemyjska
  • Dominika Kosiorek